De rol van de kerk bij relatieproblemen

Hoe kun je vanuit het pastoraat actief tot steun zijn?

Pastoraat is het namens Jezus Christus omzien naar de ander en zo meeleven met de vragen op de geloofsweg én de levensweg van die ander. Pastoraat raakt daarom niet alleen de relatie met God, maar ook de relatie met de naasten. Christen zijn in relaties, het is cruciaal voor het welbevinden van mensen én voor het getuigenis van de kerk in de wereld.
 
De laatste periode dat ik als pastoraal ouderling actief was, bestond mijn huisbezoekwijk uit veel jonge gezinnen. Hij en zij waren twee, drie vier jaar getrouwd. Steevast stelde ik de vraag of het leuk was om getrouwd te zijn. Immers, je leeft ernaar toe, je spaart ervoor, wilt je leven samen delen en als het dan zover is, wat dan? ‘Ja, het valt ons niet mee, we vinden het best pittig,’ herinner ik me als rode draad in de antwoorden. ‘Het leven vraagt veel, we proberen één avond in de week samen thuis te zijn.’ Deze insteek maakt het mogelijk in de veiligheid en intimiteit van een huiskamer van hart tot hart te spreken over de zegen, de waarde en de betekenis van het huwelijk. Die roeping heeft de kerk.
 
Waar man en vrouw in opofferende liefde naar elkaar en naar anderen samen oud worden, zijn ze de beste ambassadeurs van het huwelijk zoals God het bedoelde. Onderschat de waarde van het zien van hun trouwe zorg en verdiepte liefde voor kleinkinderen niet. Hun levensverhalen mag de kerk zichtbaar maken.
 
Maar…, niet vanzelf gaat dit goed. Het huwelijk is zo essentieel dat het de relatie van Jezus Christus met Zijn kinderen verbeeldt. De Zoon van God heeft Zijn liefde getoond in het offer dat Hij bracht, Hij legde Zijn status af en ging het werk van een slaaf doen. Dat is zelfopoffering, waardoor we vandaag tegen elke man en vrouw zeggen: ‘Doe voor je levenspartner wat God voor jou deed, toen Hij Zijn Zoon schonk.’ Die dienstbaarheid mag de kerk – al aan de jongeren op de catechese! – leren. Een predikant vertelde me sinds enige tijd in elk huwelijksgesprek de vraag te stellen: ‘Ben jij bereid voor de ander een offer, offers te gaan brengen?’ De Amerikaanse dominee Tim Keller spreekt over ‘toewijding aan de heiliging van de ander’.

Als christen mag je laten zien dat er meer is dan zelfontplooiing, in onze samenleving een belangrijk begrip. Als je huwelijk niet spannend meer is, dient Second Love zich aan, een site die gehuwden uitnodigt tot overspel. Waar reclame een dagelijkse druppel gif kan zijn, zegt de kerk dat we tot wederzijdse ontplooiing komen door wederzijdse opoffering. Dat vraagt op weg naar en in het huwelijk onderling gesprek, communicatie. Als jongeren dat thuis niet leerden of zelfs een verkeerd voorbeeld zagen, mag de kerk hierin een steentje bijdragen. Leren om gevoelens te uiten, leren om je hart te openen, leren om de ander te waarderen.

Zo is de kerk ‘aan de voorkant’ actief. Dat is zoveel vruchtbaarder dan pastoraat in de gebrokenheid – hoe nodig dit ook kan zijn.
 

Tips



  • Geef niet alleen aandacht aan het huwelijk van gemeenteleden als er grote spanningen zijn.
  • Leer jonge mensen dat ze bereid moeten zijn tot het brengen van offers, het meest voor hun levenspartner.
  • Leer jonge mensen dat het gaat om het welzijn/geluk van hun levenspartner en daarin van hun eigen welzijn/geluk.
  • Voer, indien mogelijk, een pastoraal gesprek over het huwelijk alleen. Dat geeft meer ontspanning en ruimte voor openheid dan dat twee ouderlingen tegenover een echtpaar of jong stel zitten.
  • Stel concrete vragen in een ontspannen sfeer en geef praktische tips.
  • Leer gemeenteleden dat het in communicatie – waartoe seksualiteit ook behoort – moet gaan om gerichtheid op de ander. Leer hen de kleine dingen van het leven te delen én de vragen van het hart.
  • Bewaak het eigene van het christelijke huwelijk in een cultuur waarin ‘mijn leven en mijn geluk’ centraal staan. Dat kan door de waarde ervan in elke levensfase te benoemen, zonder dat dit voor alleengaanden vervreemdend werkt.
 
- Piet Vergunst, algemeen secretaris Gereformeerde Bond 

Boekentip:

Toch gescheiden. Over de complexiteit van een gebroken huwelijk, redactie Piet Vergunst € 9,99. (Alleen als E-book verkrijgbaar via Boekencentrum Uitgevers)
 
Echtscheidingen: ze vinden in toenemende mate plaats, maar toch wordt er binnen de christelijke gemeente weinig over gesproken. Dat tekent de verlegenheid van kerkenraden en de onmacht van familie en vrienden. Ondanks dat mannen en vrouwen plechtig beloven elkaar nooit te verlaten, zien we in de praktijk dat een breuk soms onvermijdelijk is. Mensen die erkennen dat 'U zult niet echtbreken' een gebod van God is, zeggen met de titel van dit boek: Toch gescheiden.

Het eerste deel brengt in openhartige levensverhalen de complexiteit van een gebroken huwelijk in beeld en tekent het leven van christenen voor en na een echtscheiding. Tegen de achtergrond van die weerbarstige realiteit geven predikanten en hulpverleners in het tweede deel handreikingen op basis van de Bijbel. Dat Boek verhult de gebrokenheid in mensenlevens niet.

​Handige links