Hart- en vaatziekten

Een hartinfarct krijg je niet zomaar. Leeftijd, cholesterolgehalte, erfelijkheid, roken of een hoge bloeddruk: het speelt allemaal mee. Sommige factoren heb je niet in de hand, zoals ouder worden en erfelijkheid. Aan roken en meer bewegen kun je wél wat doen. En als er iets is waar je hart- en vaatziekten mee kunt voorkomen, is het wel je voedingspatroon.

 

Vetten plakken
Hart- en vaatziekten zijn vaak een gevolg van dichtgeslibde vaten. Vetten blijven plakken en kunnen de vaatwanden beschadigingen. Wie 'slecht' vet eet, heeft meer kans op dichtgeslibde vaten en zal eerder een hart- of herseninfarct krijgen. 'Slechte' vetten zijn verzadigde vetten, ook wel Lage Dichtheid Lipoproteïnen (LDL) genoemd. Zij verhogen het cholesterolgehalte in je bloed en lichaamscellen. Onverzadigde vetten, oftewel Hoge Dichtheid Lipoproteïnen (HDL), zorgen als 'goed' cholesterol juist voor de afvoer van het 'slechte' cholesterol. Dat biedt bescherming tegen hart- en vaatziekten.

 

Zoek de balans
Gezond eten houdt in dat je minder verzadigde vetten eet en meer onverzadigde. Jammer genoeg staat niet op alle levensmiddelen hoeveel verzadigde vetten het product bevat. Vetten die op kamertemperatuur 'vast' zijn (bv. boter) bevatten doorgaans meer verzadigde vetten dan vloeibare vetten. En dierlijk vet bevat in het algemeen meer verzadigd vet dan plantaardig vet. Verzadigde vetten zitten ook vaak verstopt in allerlei producten, zoals kaas, vleeswaren, koekjes en gebak.

 

Vloeibare vetten zijn beter, net als visvetzuren. Van omega-3-vetzuren is vastgesteld dat ze een positief effect hebben op hart en bloedvaten. Daarom is het goed wekelijks één tot twee keer vis te eten. Liefst vette vis als makreel, zalm en haring. Die bevatten veel goede omega-3-vetzuren. De manier van bereiden is ook van belang. In plaats van zalm te bakken in roomboter, kun je ook de grill, oven of magnetron gebruiken. En wil je toch liever bakken, dan zijn er genoeg gezonde alternatieven voor boter. Op de site van de Hartstichting vind je een caloriewijzer. Zo kun je zien hoeveel verzadigd vet en calorieën je eet, maar ook wat een gezond alternatief met minder verzadigde vetten is.

 

Gevarieerd eten is de clou
Gezond eten betekent niet alleen dingen laten, maar vooral ook dingen dóen. Zoals meer groente en fruit eten bijvoorbeeld. Elke dag twee ons groente en twee stuks fruit eten verkleint de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk. Gevarieerd eten, dát is waar het om gaat. De Schijf van Vijf is dé leidraad voor gezond, lekker en veilig eten. Het Voedingscentrum heeft per schijf de voedingsmiddelen ook ingedeeld in 'bij voorkeur', 'middenweg' en 'bij uitzondering'. Wie vaak kiest voor producten uit de categorie 'bij voorkeur', heeft ruimte om af en toe iets te nemen uit de categorie 'bij uitzondering'.

 

Checklist